Verenigde Oostindische Compagnie
Op verschillende plekken in de wereld liggen VOC-scheepswrakken met (handels)goederen op de zeebodem. Deze scheepsresten behoren toe aan de Staat. De Nederlandse Staat is, op grond van de Staatsregeling voor het Bataafsche Volk van 1798, immers de huidige rechtsopvolger van de VOC.
Het Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf (RVOB) voert het beheer over VOC-scheepsvondsten waarop de Staat rechten kan doen gelden.
Interdepartementale samenwerking
Het beheer van (onderwater)erfgoed is ingewikkeld: privaatrechtelijke aspecten spelen een rol, maar ook de archeologische en cultuurhistorische waarde van het erfgoed. Nederlandse VOC-scheepsresten worden vrijwel altijd in buitenlandse wateren gevonden. Daarom zijn de betrekkingen tussen Nederland en de betrokken kuststaten een belangrijke factor in het geheel. Zeker omdat de lokale belangen van de kuststaat kunnen botsen met de belangen van Nederland of met de rechtsmachtsverdeling in het VN Zeerechtverdrag. Dit kan weer negatieve gevolgen hebben voor een reeks belangrijke gebruiksfuncties van de zee.
Beleid voor Nederlands (onderwater)erfgoed in het buitenland overschrijdt dus zowel geografische grenzen als de grenzen tussen traditionele beleidsterreinen. Bij de vormgeving en uitvoering van het beleid zijn dan ook diverse departementen en diensten in binnen- en buitenland betrokken. Er is een interdepartementale commissie opgericht, waarin verschillende ministeries zitting hebben: OCW/Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM), Buitenlandse Zaken en Binnenlandse Zaken/RVOB. De commissie heeft het ‘Interdepartementaal beleidskader Nederlandse historische scheepsvondsten en scheepsvindplaatsen in den vreemde (26 april 2002)’ opgesteld.
Pdf-bestand, 57,7 kBVOC-schip Rooswijk
De Rooswijk was een retourschip, dat in 1737 in Amsterdam gebouwd werd voor de Kamer van Amsterdam. Kapitein Daniel Ronzieres ging op 8 januari 1740 met zijn bemanning vanuit Texel op weg naar Batavia. Een dag later verging het schip bij Zuid-Engeland met man en muis. En zo werd het schip Rooswijk een capsule waarin de tijd is stilgezet.
Berging Vliegend Hert
De laatste grote berging van een VOC-schip, het Vliegend Hert, begon bijna vijfentwintig jaar geleden. Dankzij die berging is veel archeologisch erfgoed terecht gekomen in Nederlandse musea.
